فرهنگ وقف با استخراج آثار معنوي و مادي آن از قرآن و احاديث نهادينه مي‌شود
32 بازدید
موضوع: تبلیغ
مصاحبه کننده : خبرگزاري ايكنا
محل مصاحبه : مرکز پژوهش‌های قرانی دانشگاه مفید قم
نحوه تهیه : فردی
تعداد شرکت کننده : 0

گروه اجتماعي: در نشست‌ «وقف در آئينه قرآن و سنت» که به همت ايکنا در مرکز پژوهش‌هاي قرآني دانشگاه مفيد قم برگزار شد، بر اين نکته تأکيد شد که براي نهادينه سازي فرهنگ وقف در جامعه مي‌توان آثار و برکات مادي و معنوي وقف را از خود آيات و روايت استخراج کنيم.





 

به گزارش خبرگزاري قرآني ايران (ايکنا)، نشست‌ «وقف در آئينه قرآن و سنت»، با حضور حجت‌الاسلام والمسلمين سيد‌ابوالفضل موسويان، عضو هيئت علمي گروه قرآن و معارف دانشگاه مفيد و حجت‌الاسلام والمسلمين عبدالکريم پاک‌نيا، مدرس سطح عالي حوزه علميه قم به همت خبرگزاري قرآني ايران در مرکز پژوهش‌هاي قرآني دانشگاه مفيد قم برگزار شد و اين اساتيد به بيان نظرات خويش در ارتباط با موضوع وقف در نگاه آيات و روايت پرداختند.

حجت‌الاسلام پاک‌نيا در اين نشست با اشاره به اينکه براي نهادينه‌سازي اين فرهنگ مي‌بايست به آثار معنوي وقف اشاره کرد، افزود: براي اين کار لازم است آثار و برکات مادي و معنوي وقف را از خود آيات و روايت استخراج کنيم و براي مخاطبان اين آگاه سازي را انجام دهيم که وقف در وهله نخست ذخيره‌سازي و پس‌اندازي است که قرآن با ضماتني مطمئن آن را بيان کرده است.

وي عنوان کرد: اگر تبيين شود وقتي انسان مالي از اموال خود وقف را ‌کند اين ضمانت وجود دارد که مثلاً هفت برابر و يا 70 برابر اجر اخروي آن را بگيرد و قرآن نيز در اين باره وعده‌هايي دارد، قطعا شاهد استقبال بيشتر در اين زمينه خواهيم بود.

بر اساس گزارش ايکنا حجت‌الاسلام موسويان، عضو هيئت علمي دانشگاه مفيد با اشاره به بيانات قرآن در ارتباط با موضوع وقف اظهار کرد: در مورد تشويق‌هاي وقف آيات زيادي در مورد باقيات الصالحات در قرآن وجود دارد که انسان کاري و يا چيزي را از خود به يادگار بگذارد که براي نسل‌هاي بعد باقي بماند.



 پاک‌نيا:

 

 

اگر تبيين شود وقتي انسان مالي از اموال خود وقف را ‌کند اين ضمانت وجود دارد که مثلاً هفت برابر و يا 70 برابر اجر اخروي آن را بگيرد و قرآن نيز در اين باره وعده‌هايي دارد، قطعا شاهد استقبال بيشتر در اين زمينه خواهيم بود

وي افزود: اين باقيات الصالحات در روايات به سه دسته تفکيک شده است؛ يک مورد اين که انسان فرزنداني را از خود به جاي بگذارد که اين فرزندان منشا آثار خيري در جامعه باشند و از مواردي است که از انسان به عنوان باقيات الصالحات باقي مي‌ماند.

عضو هيئت علمي دانشگاه مفيد در ادامه عنوان کرد: دوم، سنت حسنه‌اي است که از انسان به جاي بماند و اين سنت حسنه ماداميکه که مورد توجه عاملاني که اين کار را انجام مي‌دهند قرار مي‌گيرد، ثواب اين سنت حسنه براي کسي که اين سنت را بر جاي گذاشته محسوب خواهد شد.

موسويان مورد سوم از آثار باقيات الصالحات در زندگي بشري را باقي‌گذاشتن اموالي از انسان دانست که آثار آن در دراز مدت باقي بماند و البته اين موضوع متوقف به کساني‌که توانايي مالي دارند نخواهد بود و ممکن است کسي آثار علمي از خود به جاي بگذارد، که بيش از هزار سال اين اثر باقي بماند و منشا اثرات خير باشد.

وي به فعاليت‌هايي که فقهاي شيعه در طول تاريخ انجام داده‌اند اشاره و اظهار کرد: کتاب‌هاي آنان بعد از گذشت هزار سال همچنان در اختيار محققان و دانشمندان قرار دارد و از آنها استفاده مي‌شود و که اين موارد را نيز مي‌توان از باقيات الصالحات دانست.

وقف يکي از ويژگي‌هاي نظام حقوقي و اقتصادي دين مبين اسلام است

گزارش ايکنا حاکي است که در ادامه اين نشست حجت‌الاسلام عبدالکريم پاک‌نيا، از مدرسان سطح عالي حوزه با اشاره به اين که وقف يکي از مشخصات نظام حقوقي و اقتصادي اسلام است، افزود: وقف يکي از ويژگي‌هاي نظام حقوقي و اقتصادي دين مبين اسلام و مصداق روشني از عمل صالح، تعاون، انفاق، احسان، عمل خير، عمل صالح، صدقه جاريه ـــ و ساير مواردي است که در قرآن به‌ آن تحت عنوان خير اشاره شده ـــ است، چنانچه وقف يکي از مصاديق روشن اين واژه‌هاي قرآني است.

 

وي در مورد تشويق‌هاي قرآن به وقف، آيات متعددي را مورد استناد قرارداد و گفت: در آيه ي  «فاستبقوا الخيرات»  ؛ قرآن نه تنها بدان تشويق مي‌کند، بلکه در مقامي بالاتر امر مي‌کند که در اين راه مسابقه دهيم که بسياري از مفسرين واژه خيرات در اين آيه را به معناي «وقف» در نظر گرفته‌اند.

اين استاد حوزه در ادامه افزود: در سوره مبارکه کهف آيه 46 مي‌فرمايد «وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا؛ نيکي‌هاى ماندگار از نظر پاداش نزد پروردگارت بهتر و از نظر اميد [نيز] بهتر است» که اين بدان معناست که ارزش‌هاي شايسته و پايسته ثوابش نزد پروردگار بهتر و سود بخش‌تر است.





 

وي ادامه داد: همچنين در سوره مريم آيه 76 آمده «وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ مَّرَدًّا؛ خداوند کسانى را که هدايت‏يافته‏اند بر هدايتشان مى‏افزايد و نيکي‌هاى ماندگار نزد پروردگارت از حيث پاداش بهتر و خوش‏فرجام‏تر است» همچنين آيات ديگري نيز در اين ارتباط وجود دارد که مفسران مراد از آن را به وقف تفسير کرده‌اند مانند آيه پنج سوره انفطار که مي‌فرمايد «عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَت؛ هر نفسى آنچه را پيش فرستاده و بازپس گذاشته بداند»

وي با اشاره به سوره مزمل آيه 20 «وَمَا تُقَدِّمُوا لِأَنفُسِکُم مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَيْرًا وَأَعْظَمَ أَجْرًا وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ؛ و هر کار خوبى براى خويش از پيش فرستيد آن را نزد خدا بهتر و با پاداشى بيشتر باز خواهيد يافت و از خدا طلب آمرزش کنيد که خدا آمرزنده مهربان است»، افزود: در سوره بقره آيه 177 «لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِکَةِ وَالْکِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاکِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّآئِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّکَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِکَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ؛ نيکوکارى آن نيست که روى خود را به سوى مشرق و [يا] مغرب بگردانيد بلکه نيکى آن است که کسى به خدا و روز بازپسين و فرشتگان و کتاب [آسمانى] و پيامبران ايمان آورد و مال [خود] را با وجود دوست داشتنش به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و در راه‏ماندگان و گدايان و در [راه آزاد کردن] بندگان بدهد و نماز را برپاى دارد و زکات را بدهد و آنان که چون عهد بندند به عهد خود وفادارانند و در سختى و زيان و به هنگام جنگ شکيبايانند آنانند کسانى که راست گفته‏اند و آنان همان پرهيزگارانند» نيز با چنين مصداقي مواجه هستيم.



 موسويان:

 

 

قرآن در بيان اين مطالب سعي دارد اين تشويق‌ها را به گونه‌اي بيان کند که با جهان‌بيني و اعتقادات ما هماهنگي داشته باشد؛ چراکه قرآن انسان را موجودي که در يک مقطع خاص به دنيا مي‌آيد و از دنيا مي رود، لحاظ نمي‌کند و پرونده عمل او را با مرگ نمي‌بندد

پاک‌نيا در توضيح اين آيه گفت: يکي از تفسير‌هاي «وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ» وقف مال با وجود علاقه انسان به مال و دارايي است که بر حسب آيات قرآن اين وقف در طول ايمان به خدا، ايمان به غيب و پيامبر و قرآن قرار گرفته است که اين موضوع نشانگر جايگاه عالي وقف در اين آيات است.

همچنين حجت‌الاسلام موسويان در ارتباط با راهکارهاي نهادينه‌سازي اين تشويق‌ها در جامعه اظهار کرد: قرآن در بيان اين مطالب سعي دارد اين تشويق‌ها را به گونه‌اي بيان کند که با جهان‌بيني و اعتقادات ما هماهنگي داشته باشد؛ چراکه قرآن انسان را موجودي که در يک مقطع خاص به دنيا مي‌آيد و از دنيا مي رود، لحاظ نمي‌کند و پرونده عمل او را با مرگ نمي‌بندد و اين پرونده تا روز قيامت مي‌تواند باقي بماند؛ چه در مورد خوبي‌ها و چه در مورد بدي‌ها.

پاک‌نيا  در ادامه افزود: مسئله‌ ديگري که بايد مطرح شود اين است که وقف، انفاقي است بدون تحقير ديگران؛ يکي ديگر از برکات وقف زنده کردن روحيه ايمان، برادري، تعاون و اعتماد در جامعه است و علاوه بر اين موارد در روايات نيز شاهد آثار و برکاتي چون نجات از آتش جهنم هستيم و وقف مي‌تواند باعث ايجاد اشتغال در جامعه شود و نيز تعديل ثروت در جامعه و کاهش فاصله طبقاتي را به دنبال داشته باشد.

اين استاد حوزه با اشاره به آثار وقف در حيات اخروي و دنيوي ادامه داد: وقف مي‌تواند باعث تقويت احساس نسل گذشته با نسل آينده شود و همچنين مانع از گسست نسل‌ها شود؛ حفظ فرهنگ و تمدن اسلامي نيز از ديگر برکات وقف است که در اين زمينه شاهد موقوفاتي با عمر بيش از 700 سال هستيم که براي نشر فرهنگ و معارف اسلامي از آنها استفاده مي‌شده است.

ادامه دارد ...