دروغ
27 بازدید
موضوع: علوم تربیتی
مصاحبه کننده : خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)
نحوه تهیه : فردی
تعداد شرکت کننده : 0
مدرس حوزه علميه: كم‌توجهی مسئولان آموزشی به تاكيد قرآن بر صداقت به ترويج دروغ می‌انجامد

گروه اجتماعی: كم‌توجهی مسئولان آموزشی به ترويج راستگويی و غفلت از مفاهيم قرآنی آن در كتب درسی، در راستای اشاعه دروغ در جامعه مزيد بر علت شده است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمين «عبدالكريم پاك‌نيا» استاد حوزه علميه قم در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، درباره علل و ريشه‌های گرايش افراد جامعه به دروغ گفت: نبود ‌آگاهی مردم نسبت به قبح و زشتی دروغ و ضعف ايمان از دلايل اصلی گرايش به دروغگويی است.

وی با اشاره به آيه مباهله (آيه 61 سوره «آل‌عمران») مبنی بر «فَمَنْ حَآجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءكُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءكُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ؛ پس هر كه در اين [باره] پس از دانشى كه تو را [حاصل] آمده با تو محاجه كند بگو بياييد پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خويشان نزديك و شما خويشان نزديك خود را فرا خوانيم سپس مباهله كنيم و لعنت‏خدا را بر دروغگويان قرار دهيم» اظهار كرد: دروغ در نزد پروردگار از جمله گناهان كبيره‌ است و افراد دروغ‌گو مورد لعن خداوند هستند از اين‌رو لازم است تا محتوای آياتی با اين مضامين را در جامعه رواج دهيم و نسبت به آشنايی مردم با اين مفاهيم اهتمام ورزيم چراكه اين مهم نقش بسيار مهمی در ممانعت از اشاعه ضدارزش‌های اخلاقی در جامعه دارد.

 كاربردی كردن مفاهيم قرآنی در مقابله با اشاعه دروغ
بايد افراد جامعه با قرآن و مفاهيم معنوی آن مأنوس شوند بدين نحو كه به‌صورت مستمر با اين مفاهيم در ارتباط باشند و برای اجرايی كردن اين دستورات الهی در زندگی روزمره اهتمام ورزند؛ البته نبايد در نهادينه كردن رفتارهای ارزشی در جامعه از نقش رسانه‌ها غافل شد زيرا رسانه‌های جمعی نقش مؤثری در القای اين مفاهيم به افراد جامعه دارند

وی درباره چگونگی آگاهی‌بخشی به افراد جامعه نسبت به قبح دروغ به خبرنگار ايكنا گفت: نهادهای فرهنگی و متوليان آنها كه مهم‌ترين نقش را در نهادينه كردن ارزش‌های اخلاقی همچون صداقت، ايثار، وجدان كاری و ... در جامعه دارند، بايد در اين راستا به‌عنوان الگوی رفتاری وارد عمل شوند سپس آمر به معروف و ناهی از منكر باشند.

اين محقق درباره كاربردی كردن مفاهيم قرآنی در مقابله با اشاعه دروغ در جامعه تصريح كرد: بايد افراد جامعه با قرآن و مفاهيم معنوی آن مأنوس شوند بدين نحو كه به‌صورت مستمر با اين مفاهيم در ارتباط باشند و برای اجرايی كردن اين دستورات الهی در زندگی روزمره اهتمام ورزند؛ البته نبايد در نهادينه كردن رفتارهای ارزشی در جامعه از نقش رسانه‌ها غافل شد زيرا رسانه‌های جمعی نقش مؤثری در القای اين مفاهيم به افراد جامعه دارند.

پاك‌نيا در ادامه با استناد به آيات قرآن دروغ را نشانه‌ای برای شناخت نفاق عنوان و اظهار كرد: خدواند در آيه اول سوره «منافقون» می‌فرمايد «إِذَا جَاءكَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَاللَّهُ یَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَاللَّهُ یَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَكَاذِبُونَ؛ چون منافقان نزد تو آيند گويند گواهى مى‏دهيم كه تو واقعا پيامبر خدایى و خدا [هم] مى‏داند كه تو واقعا پيامبر او هستى و خدا گواهى مى‏دهد كه مردم دوچهره سخت دروغگويند» بنابراين اين آيه و آيات مشابه ديگر بيانگر شباهت رفتاری و اخلاقی ميان افراد دروغگو و منافق است.

وی افزود: مضرات و آثار اجتماعی دروغگويی با آثار نفاق تشابه زيادی دارد كه از جمله مهم‌ترين آنها می‌توان به بی‌اعتمادی اشاره كرد.

ارائه راهكار مناسب برای جلوگيری از اشاعه اين ضدارزش اخلاقی عنوان پرسشی بود كه خبرنگار ايكنا از مدرس سطوح عالی حوزه علميه قم پرسيد و اين كارشناس دينی در پاسخ گفت: برای ارائه راهكار مناسب بايد در ابتدا ريشه‌های روانی در افراد دروغ‌گو را شناسايی كنيم تا با توجه به اين عوامل اثرات و مضرات فردی و اجتماعی دروغ‌گويی را بازگو كنيم.

 نقش والدين در ايجاد روحيه دروغ‌گويی
اينكه هر فردی الگوهای رفتاری خود را ابتدا از خانواده و به‌ويژه از والدين انتخاب می‌كند، يك اصل است به‌طوری‌كه خانواده‌هايی كه در آن تأسی از مفاهيم قرآنی از سوی والدين به شدت پيگيری می‌شود، افراد آن كمتر به دروغگويی روی می‌آورند اما زمانی كه فردی در محيط نامناسب خانوادگی رشد می‌يابد، بدون شك فرزندان آنها تقيدی به رفتارهای ارزشی ندارند

وی با اشاره به نقش والدين در ايجاد روحيه دروغ‌گويی در فرزندان تصريح كرد: اينكه هر فردی الگوهای رفتاری خود را ابتدا از خانواده و به‌ويژه از والدين انتخاب می‌كند، يك اصل است به‌طوری‌كه خانواده‌هايی كه در آن تأسی از مفاهيم قرآنی از سوی والدين به شدت پيگيری می‌شود، افراد آن كمتر به دروغگويی روی می‌آورند اما زمانی كه فردی در محيط نامناسب خانوادگی رشد می‌يابد، بدون شك فرزندان آنها تقيدی به رفتارهای ارزشی ندارند.

پاك‌نيا كليد تمام بدی‌ها و زشتی‌ها را دروغ دانست و تأكيد كرد: اگر فردی بتواند به راحتی دروغ بگويد يقيناً به راحتی نيز به گناهان ديگر دست خواهد زد.

وی با ابراز تأسف از كم‌توجهی مسئولان فرهنگی و آموزشی نسبت به پرداختن به قبح دروغگويی در كتاب‌های درسی تصريح كرد: با وجود تأكيدات فراوان دينی و قرآنی در مذمت دروغ، قباحت آن كمتر برای افراد جامعه تشريح شده است از اين‌رو نياز است كه برای جلوگيری از اشاعه اين ضدارزش رفتاری و اجتماعی اقدامات جدی صورت گيرد.

مدرس حوزه علميه در پايان با اشاره به حديثی از امام صادق(ع) مهم‌ترين شاخصه شخصيت حضرت علی(ع) را راستگويی و امانت‌داری ايشان عنوان و يادآوری كرد: راستگويی لازمه موفقيت افراد و داشتن زندگی مطلوب است كه توجه به يك فرهنگ تبديل شود.